همه چیز درباره واریز سود سهام عدالت در سال 1404

با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال 1404، میلیون‌ها سهامدار عدالت در انتظار واریزی جیبی پایانی سود سهام خود هستند. بر اساس رویه ثابت سال‌های اخیر، مرحله نهایی سود عملکرد سال 1403 شرکت‌های سرمایه‌پذیر، تا پیش از آغاز سال جدید به حساب سهامداران واریز خواهد شد. در حالی که آخرین واریزی در دی ماه انجام شد، فعالان بازار پیش‌بینی می‌کنند مبلغ مرحله پایانی برای سهام 500 هزار تومانی بین 700 تا 900 هزار تومان و برای سهام یک میلیون تومانی حدود یک میلیون و 400 تا یک میلیون و 600 هزار تومان باشد.

سهام عدالت به عنوان یکی از بزرگترین طرح های توزیع ثروت در تاریخ اقتصاد ایران، از زمان اجرا تا کنون فراز و نشیبهای بسیاری را پشت سر گذاشته است. این طرح که با هدف واگذاری سهام شرکتهای دولتی به اقشار کم درآمد جامعه کلید خورد، اکنون به بخش جدایی ناپذیر زندگی مالی بیش از 49 میلیون ایرانی تبدیل شده است. در آستانه سال نو، موج جدیدی از پرسش ها درباره زمان واریز سود، مبلغ آن، ارزش فعلی سهام و تکلیف جاماندگان و وراث متوفیان مطرح شده است.

 در این گزارش،  به بررسی صفر تا صد این طرح، از نحوه شکل گیری تا آخرین تحولات آن در اسفند ماه 1404 میپردازد.

پیش بینی زمان و مبلغ سود سهام عدالت پیش از سال 1405

بر اساس آخرین آمار رسمی، تا کنون چندین مرحله واریز سود پس از آزادسازی انجام شده است. آخرین مورد از این واریزیها، مربوط به مرحله نخست سود عملکرد سال مالی 1403 بود که طی روزهای 17 تا 19 دیماه ماه 1404 به حساب بیش از 44 میلیون سهامدار واریز شد. مبالغ واریزی در این مرحله برای دارندگان سبدهای مختلف به شرح زیر بوده است:

دارندگان سبد 452 هزار تومانی، مبلغ 515 هزار تومان دریافت کردند.
دارندگان سبد 492 هزار تومانی، مبلغ 561 هزار تومان دریافت کردند.
دارندگان سبد 532 هزار تومانی، مبلغ 607 هزار تومان دریافت کردند.
دارندگان سبد یک میلیون تومانی، مبلغ یک میلیون و 141 هزار تومان دریافت کردند.

این ارقام نشاندهنده عملکرد شرکتهای سرمایهپذیر در سال مالی 1403 است. حال پرسش اصلی این است که آیا قبل از شروع سال جدید (1405)، واریزی دیگری خواهیم داشت یا خیر؟ با استناد به رویه چهار سال اخیر و اظهارات مسئولان مرتبط، پاسخ به این سوال مثبت است. بررسیها نشان میدهد که در تمام سالهای گذشته، همواره یک مرحله از پرداخت سود در اسفند ماه انجام شده است. اگرچه تا لحظه تنظیم این گزارش، اطلاعیه رسمی و قطعی از سوی شرکت سپردهگذاری مرکزی درباره زمان دقیق واریز منتشر نشده، اما قرائن و شواهد حاکی از آن است که واریز مرحله پایانی سود سال 1403 (یا بخشی از آن) در روزهای باقیمانده تا پایان سال 1404 انجام خواهد شد.

در مورد مبلغ این واریزی، باید توجه داشت که رقم نهایی پس از تجمیع کامل سود شرکتهای سرمایهپذیر تعیین میشود. با این حال، بر اساس عملکرد سال گذشته و پیشبینیهای موجود، میتوان برآوردی تقریبی ارائه داد. انتظار میرود مبلغ واریزی برای دارندگان سهام 500 هزار تومانی (492 و 532 هزار تومانی) در مرحله بعدی، رقمی بین 700 تا 900 هزار تومان باشد. برای دارندگان سهام یک میلیون تومانی نیز پیشبینی میشود مبلغی حدود یک میلیون و 400 هزار تومان تا یک میلیون و 600 هزار تومان واریز گردد. البته این ارقام قطعی نبوده و پس از اعلام رسمی، صحت آنها تأیید خواهد شد.

ارزش کنونی سهام عدالت و وضعیت جاماندگان و متوفیان

در کنار واریز سود، ارزش روز سهام عدالت نیز همواره مورد توجه سهامداران بوده است. بر اساس آخرین معاملات بازار بورس در پایان روز کاری چهارم اسفند ماه 1404، ارزش سهام عدالت با توجه به نوسانات قیمت سهام شرکتهای موجود در پرتفوی، رقم قابل توجهی را نشان میدهد. برای دارندگان سبد 532 هزار تومانی، ارزش سهام آنها به 8 میلیون و 634 هزار و 964 تومان رسیده است. همچنین ارزش سبد 490 هزار تومانی با احتساب تمام افزایش سرمایههای شرکتهای بورسی، به 7 میلیون و 728 هزار و 96 تومان بالغ شده است. این ارقام بیانگر رشد چند برابری ارزش دارایی سهامداران نسبت به ارزش اسمی اولیه سهام آنهاست. گفتنی است که در سبد سهام عدالت، شرکتهای بزرگی از جمله پتروشیمی خلیج فارس (فارس)، فولاد مبارکه (فولاد)، ملی مس (فملی)، پالایش نفت اصفهان (شپنا) و بانکهای ملت، صادرات و تجارت حضور دارند.

در خصوص جاماندگان سهام عدالت، این موضوع همچنان یکی از مطالبات اصلی بخشی از جامعه است. جاماندگان به افرادی گفته میشود که در دهه گذشته مشمول دریافت سهام عدالت بودند اما به دلایلی مانند عدم ثبتنام در مهلت مقرر یا مشکلات اداری، سهامی به آنها تعلق نگرفت. بر اساس آخرین اخبار، در سال 1404 تمرکز اصلی بر تخصیص سهام به نوزادان متولد 1401 به بعد بوده است و والدین میتوانند از طریق درگاه ملی دولت هوشمند (my.gov.ir) برای فرزندان خود اقدام کنند. با این حال، برای جاماندگان قدیمی (سایر دهکها)، تاکنون ثبت نام گسترده و جدیدی آغاز نشده است. مسئولان مربوطه اعلام کردهاند که پیگیری برای تعیین تکلیف این افراد ادامه دارد و پیشبینی میشود در آینده نزدیک در این خصوص تصمیمگیری شود. نکته مهم برای همه جاماندگان احتمالی، فعال بودن در سامانه سجام است، زیرا هرگونه تخصیص یا دریافت سود در آینده منوط به ثبتنام و احراز هویت در این سامانه خواهد بود.

وضعیت سهام عدالت متوفیان و واریز سود به وراث نیز از دیگر مسائل مهم است. بر اساس قوانین، سهام عدالت به عنوان بخشی از دارایی متوفی، به وراث قانونی او منتقل میشود. فرآیند انتقال معمولاً از طریق سامانه میراث (میراث) و پس از طی مراحل قانونی تقسیم ارث انجام میگیرد. با این حال، چالش اصلی که هماکنون وجود دارد، بسته بودن سامانه ثبت شماره شبا برای وراثی است که فرآیند انحصار وراثت و انتقال سهام را تکمیل کردهاند. مسئولان تعاونی سهام عدالت اعلام کردهاند که هیچ مانع قانونی برای پرداخت سود به وراث وجود ندارد، اما تا زمان بازگشایی این سامانه توسط شرکت سپردهگذاری مرکزی، امکان معرفی شماره شبای جدید برای واریز سود وجود ندارد و به همین دلیل، سود متوفیان به وراث پرداخت نمیشود. امید میرود با بازگشایی این سامانه در آینده نزدیک، این مشکل نیز برطرف شده و وراث بتوانند از سود سهام عدالت عزیزان از دست رفته خود بهره مند شوند.